Σε διαβούλευση η ρύθμιση για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά

Την προστασία των υπερχρεωμένων νοικοκυριών και των υπερχρεωμένων καταναλωτών που έχουν αποδεδειγμένη και μόνιμη αδυναμία να εξυπηρετήσουν τα χρέη τους αντιμετωπίζει το σχέδιο νόμου «Ρύθμιση των χρεών υπερχρεωμένων καταναλωτών» που αναρτήθηκε από το υπουργείο Οικονομίας Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας στο διαδίκτυο στην ιστοσελίδα του για διαβούλευση με τους πολίτες και όλους τους αρμοδίους φορείς μέχρι την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου, ώστε μέχρι τις 15 Νοεμβρίου να κατατεθεί ως πρόταση νόμου -πλέον- για συζήτηση και ψήφιση στην Βουλή.

Το πρώτο στάδιο περιλαμβάνει την επιδίωξη εξωδικαστικής επίλυσης στη βάση ενός πλάνου εξυγίανσης των οφειλών. Εάν ο εξωδικαστικός συμβιβασμός δεν πετύχει, τότε και αφού έχει παρέλθει ένα εξάμηνο, η διαδικασία φτάνει στο δεύτερο στάδιο, όπου ο οφειλέτης μπορεί να υποβάλει στο Ειρηνοδικείο της περιφέρειας όπου έχει την κύρια κατοικία του ή διαμένει, αίτηση ρύθμισης και απαλλαγής από τα χρέη. Σε διάστημα 15 ημερών από την υποβολή της αίτησης ο οφειλέτης πρέπει να προσκομίσει τα ακόλουθα δικαιολογητικά: α) βεβαίωση Συνηγόρου του Καταναλωτή, Ενωσης Καταναλωτών, δικηγόρου ή άλλου δημόσιου ή ιδιωτικού φορέα από την οποία να προκύπτει ότι έγινε και απέτυχε η προσπάθεια εξωδικαστικού συμβιβασμού, β) κατάσταση με την περιουσία και τα εισοδήματα του οφειλέτη, τα στοιχεία των πιστωτών και τις απαιτήσεις τους και γ) σχέδιο διευθέτησης των οφειλών. Αν τα παραπάνω δεν υποβληθούν μέσα σε ένα μήνα τότε η αίτηση ρύθμισης ανακαλείται από το δικαστήριο.

Μέσα σε τέσσερις μήνες από την υποβολή της αίτησης ρύθμισης χρεών το δικαστήριο πρέπει να εκδώσει απόφαση για την επιβεβαίωση του σχεδίου διευθέτησης των οφειλών, διάστημα κατά το οποίο αναστέλλεται η διαδικασία εξέτασης της ρύθμισης. Ουσιαστικά στο στάδιο αυτό επιδιώκεται δικαστικώς η συναινετική διευθέτηση του προβλήματος μεταξύ οφειλέτη και πιστωτή.

Εάν δεν υπάρξει αποτέλεσμα, τότε ξεκινά το τρίτο στάδιο, η εξέταση της αίτησης ρύθμισης χρεών. Από την ημερομηνία της αίτησης παύει ο εκτοκισμός των χρεών του οφειλέτη. Σε περίπτωση που κριθεί ότι τα περιουσιακά στοιχεία του οφειλέτη και τα προσδοκώμενα εισοδήματά του επαρκούν για την αποπληρωμή των οφειλών, το δικαστήριο περιορίζεται σε ρύθμιση των χρεών που υπήρχαν κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης με την εξόφλησή τους, προβλέποντας περίοδο χάριτος που δεν μπορεί να υπερβαίνει τα τρία έτη με επιτόκιο ενήμερης οφειλής. Σε περίπτωση που τα περιουσιακά στοιχεία του οφειλέτη δεν επαρκούν, το δικαστήριο λαμβάνοντας υπόψη τα εισοδήματά του από την εργασία του καθώς και τις ανάγκες αυτού και της οικογένειάς του, καθορίζει ένα ποσό που πρέπει να καταβάλλει μηνιαίως ο οφειλέτης απευθείας στους πιστωτές του για διάστημα 3-5 ετών. Μέσα στο διάστημα αυτό, ο οφειλέτης πρέπει να έχει εξοφλήσει τουλάχιστον το 10% των οφειλών που είχε όταν υπέβαλε την αίτηση ρύθμισης. Αν τηρήσει τους όρους αυτούς, τότε το δικαστήριο κηρύσσει την απαλλαγή του από τα χρέη. Το ποσό που καταβάλλεται μηνιαίως μπορεί να τροποποιείται με αίτηση του οφειλέτη ή του πιστωτή. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όπως χρόνιας ανεργίας, σοβαρών προβλημάτων υγείας, μπορεί το δικαστήριο να καθορίσει χαμηλότερες μηνιαίες καταβολές ή ακόμη και μηδενικές, επανεξετάζοντας όμως κάθε 8 μήνες ή και νωρίτερα εάν συντρέχουν οι ίδιες συνθήκες.

Υπό όρους η εξαίρεση πλειστηριασμών

Σε 25.000 ανέρχονται μόνο μέσα στο α΄ εξάμηνο του 2009 οι πλειστηριασμοί ακινήτων, λόγω χρεών των οφειλετών, εκ των οποίων οι 2.500 έχουν γίνει από τράπεζες. Προκειμένου να δοθεί ένα τέλος στην πρακτική των πλειστηριασμών, το νομοσχέδιο προβλέπει ότι ο οφειλέτης μπορεί να ζητήσει την εξαίρεση της κύριας κατοικίας του από την περιουσία που ρευστοποιείται για την ικανοποίηση των πιστωτών. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι αυτή να μην υπερβαίνει σε έκταση το όριο αφορολόγητης απόκτησης πρώτης κατοικίας, προσαυξανόμενο κατά 20%. Σε αυτή την περίπτωση αναλαμβάνει την υποχρέωση να εξοφλήσει σε χρονικό διάστημα που δεν υπερβαίνει τα 20 έτη ποσό οφειλών που ανέρχεται στο 85% της εμπορικής αξίας του ακινήτου, όπως αυτή αποτιμάται από το δικαστήριο. Για τις οφειλές αυτές προβλέπεται περίοδος χάριτος 3-5 ετών. Το επιτόκιο δεν υπερβαίνει το επιτόκιο της ενήμερης οφειλής ή το μέσο επιτόκιο στεγαστικού δανείου με κυμαινόμενο επιτόκιο που ίσχυε βάσει του πιο πρόσφατου στατιστικού δελτίου της ΤτΕ, αναπροσαρμοζόμενο με επιτόκιο αναφοράς αυτό των πράξεων κύριας αναχρηματοδότησης της ΕΚΤ.

Διεθνής εμπειρία

Στις ΗΠΑ, από το 1978 ισχύουν ρυθμίσεις για την απαλλαγή των υπερχρεωμένων ιδιωτών από τις οφειλές τους όταν αδυνατούν να πληρώσουν.

Στην Σουηδία και στην Γαλλία, εφαρμόζονται από το 1992.

Στην Γερμανία και στην Αυστρία, από το 1994.

Στο Βέλγιο, από το 2006 και στην Ιταλία από το 2008.

Δάνεια και χρέη σε αριθμούς

Από το 2003 έως το 2008 τα χρέη των νοικοκυριών προς τις τράπεζες έχουν σχεδόν τριπλασιαστεί και ξεπερνούν πλέον τα 100 δισ. €, αυξημένα κατά 190% σε σχέση με το 2003.

Η χώρα μας εμφανίζει για το 2008 την μεγαλύτερη αύξηση μη εξυπηρετούμενων καταναλωτικών δανείων σε ποσοστό 6,9% από 6% το 2007.

Την ίδια ώρα, φρένο στο ρυθμό των δανείων σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά μπήκε το Σεπτέμβριο, σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος. Συγκεκριμένα ο ρυθμός αύξησης των δανείων διαμορφώθηκε στο 5,4% από 6% που ήταν τον Αύγουστο και σχεδόν 16%, που ήταν τον περσινό Δεκέμβριο.

Η υποχώρηση ήταν πιο έντονη στα νοικοκυριά τα οποία χρωστούν στις τράπεζες περίπου 120 δισ. €, εκ των οποίων τα 80 δισ. είναι στεγαστικά.

Οι επιχειρήσεις έχουν οφειλές που αγγίζουν τα 133 δισ. €.

Αξίζει να σημειωθεί ότι για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια υπήρξε καθαρή μείωση κατά 1% των βιομηχανικών δανείων.

Το σχέδιο νόμου παρουσιάζεται αναλυτικά στη σελίδα Πρόταση Νόμου : «Ρύθμιση των χρεών υπερχρεωμένων καταναλωτών» από όπου μπορείτε να το κατεβάσετε και σε μορφή PDF.

Πηγές: APN.GR, ENET.GR